Đ1B, D1B

Tôi bảo: "Mua chai rượu uống đi, lần đầu tiên trong đời. Uống xong thì về, coi như kết thúc một chương." Thế là chúng tôi chia nhau ra, tôi thì đi mua rượu, đứa khác đi mua dăm ba cái đồ ăn vặt, đứa thì ngồi lại giữ chỗ. Dường như không-thời gian đang xếp chồng và hoà lẫn vào nhau. Những con người tôi đã gặp, đang gặp và sẽ gặp bằng cách thần kỳ nào đó đều cùng xuất hiện tại đây. Lễ thì đông, lễ chia tay lại càng đông tợn. Âm thanh vừa ồn ào vừa yên tĩnh, từng câu nói mang chút trẻ con của thuở bồng bột tuổi dậy thì thi nhau chui vào tai, rõ mồn một. Như mới ngày hôm qua. Và rồi, tôi bước vào một nơi gần gũi mà xa lạ, từng con hẻm nối đuôi, cắt nhau tạo thành mê cung không lối thoát. Cô ơi, tiệm mình có bán rượu không ạ? Có đấy, mà tiếc quá, chỉ là rượu trắng thôi, đám bọn tôi muốn uống rượu trái cây cơ, vẫn là con nít mà. Thôi, đi qua tiệm khác vậy. Nhưng xung quanh đây làm gì còn tiệm nào nữa đâu, chỉ có bức tườn...

Xin phép mở đầu bài viết bằng một lời thú tội: Tôi (có lẽ) có suy nghĩ không được tích cực cho lắm về hôn nhân, đám cưới và những gì liên quan đến nó. Một phút tự biện minh cho bản thân thì rằng một người lớn lên chỉ nhìn thấy hằng hà sa số những gia đình đổ vỡ, những cuộc hôn nhân cạn tình, cạn nghĩa mà đương sự chỉ biết bấu víu vào hai chữ "vì con" để tiếp tục những chuỗi ngày bất hạnh, những đám cưới xa hoa rỗng tuếch chỉ nhằm mục đích "cho nở mày nở mặt với người ta" thì khó lòng mà yêu thương nỗi cái gọi là đích đến của tình yêu theo lời nhiều người. Nhưng rồi, định kiến cao ngàn thước cũng sẽ đến lúc lung lay. Hoá ra, con người ta còn có thể cưới vì yêu. "Hết run chưa S?" "Tui kể chị nghe nè, nãy thằng S nó run dữ lắm, trao nhẫn không nỗi luôn." Anh cúi mặt cười, anh bảo anh hết run rồi nhưng tôi thấy vẫn còn đó. Anh luống cuống,...

Mình nghĩ đời người có nhiều mốc khủng hoảng lắm: Khủng hoảng cấp 2 (cái độ tuổi dậy thì ấy), rồi cấp 3 khi bước vào đại học, lên đại học lại khủng hoảng tiếp, rồi khi ra trường kiếm việc lần đầu tiên cũng khủng hoảng. Và sau đó, cứ mỗi lần thất nghiệp là khủng hoảng. Cứ như một trò chơi mà tụi con nít hay chơi ấy nhỉ, 5, 10, 15, 20,... Năm năm một lần là chúng ta (thật ra là mình đang nói mình) lại khủng hoảng. Đó là nếu may mắn, không thì khủng hoảng năm lần một năm cũng không chừng.  Đi kèm với sự khủng hoảng kia chính là những lần "dậy thì" trong ngoặc kép, tâm lý, tư tưởng, suy nghĩ, lối sống của mình lại thay đổi mạnh, có thể coi là tương đồng với cái mà người ta gọi là "phát triển nhân vật" trong truyện hay trong phim nên là dù mình rất sợ hãi (hiển nhiên rồi, ai mà không sợ khủng hoảng chứ), mình vẫn nghĩ đây là điều cần thiết. Hiện tại thì mình đang khủng hoảng độ 25, khủng hoảng tài chính, khủ...

Có một việc lẽ ra rất đỗi bình thường và dễ dàng nhưng tôi luôn ngập ngừng mỗi khi được hỏi: Nè, mày thích nghe nhạc gì? Thì ra, sở thích âm nhạc là một thứ riêng tư đến thế. Nhà tôi không có cách âm, mà thật ra thì cửa nẻo cũng chẳng kín, nên âm thanh từ miệng nói ra vốn đã chẳng giữ bí mật được chứ khỏi kể đến những bài nhạc được tôi bật bằng cái loa ngoài mà năm nay chắc cũng tầm 20 tuổi đời. Thế nhưng khi ai đó đến gần, tôi vẫn hơi ngại, đặc biệt nếu đó là bài hát bằng tiếng Việt, nghe là hiểu ngay. Như thể bị lột trần, chắc vậy. Nhưng lại giấu vào đó một chút mong chờ rằng họ sẽ thấy nó hay và hỏi mình về nó. Mà cuối cùng là không có gì xảy ra cả, người ta đi ngang qua vậy thôi. Tôi nghĩ, có lẽ ai cũng có một niềm kiêu hãnh (nếu không muốn nói là kiêu ngạo) riêng với gu âm nhạc của chính mình, nếu không thì cái trò Spotify Wrapped hằng năm đã chẳng nổi đến thế. Tôi thì không dùng ứng dụng đó, nhưng nếu...

Dạo này chạy xe qua hầm mình hay chú ý đến những chiếc bóng đầu tròn nối đuôi nhau in hằn lên tường, nhìn cứ như một cuộc rượt bắt, vừa hay ho vừa có gì đó khiến mình thẫn thờ. Không quá thẫn thờ đâu vì đang chạy xe mà. Và rồi thì nhận ra (không hẳn, mình vốn đã biết từ lâu rồi) rằng mình cũng chỉ là một chiếc bóng đầu tròn giữa vô số những chiếc bóng đầu tròn khác. Mỗi đầu tròn chẳng ai giống ai, và tất cả các đầu tròn đều giống nhau. Đầu tròn mình đây đi làm thì chạy qua những khu gọi là đô thị mới (phải vậy không?), và cả những khu mình chẳng biết gọi là gì, những khu mà rất nhiều toà nhà xây lên mà phần lớn là dành để làm văn phòng cho thuê ấy. Mình hay gọi đó là những vùng đất chết. Với mình, những nơi đó không thân thiện với con người xíu nào hết, nhìn lạnh lẽo và nhàm chán, có gì đó "phản địa đàng". Thêm một điều nữa là dạo này màu sắc biến đâu mất rồi. Như thể một ngày kia, loài người quyết định rằng màu...

Hoạ sĩ: Terry Evans Nước xuân Trên cánh đồng tuyết phủ mênh mông, Dòng nước đã vào xuân - róc rách Chúng gọi bờ đang ngủ giấc đông, Và chảy tuôn, reo vang, lấp lánh... Bọn chúng loan tin đến mọi nơi: "Ôi xuân đang tới, xuân đang tới! Đây là sứ giả của Xuân non, Nàng Xuân bảo chúng tôi dẫn lối!" Xuân sắp sang rồi, xuân sắp sang! Ngày tháng Năm yên bình, ấm áp Những má hồng vui vẻ, hân hoan Hoà cùng với nàng Xuân xoay múa. --- Thơ gốc: Весенние воды Еще в полях белеет снег, А воды уж весной шумят — Бегут и будят сонный брег, Бегут и блещут и гласят... Они гласят во все концы: «Весна идет, весна идет! Мы молодой весны гонцы, Она нас выслала вперед!» Весна идет, весна идет! И тихих, теплых, майских дней Румяный, светлый хоровод Толпится весело за ней. (Fyodor Tyutchev) --- • Bản dịch chỉ mang tính chất tham khảo. • Đăng song son...

Dạo này hay nằm mơ thấy các bạn. Không biết giờ các bạn ở đâu, làm gì rồi, chỉ mong mọi người sống tốt, thật lòng đấy. Tôi biết nhà 1 đứa nhưng chẳng dám tới. 10 năm rồi, bạn cũ 2 năm không gặp là đã khó tìm lại được nhau chứ đừng nói gì đến tận 10 năm, chưa kể khi đó còn là con nít trẻ trâu nữa chứ. Mà kể cả có tìm được nhau rồi thì còn nhớ nhau không. Tôi sợ nghe câu trả lời. Một ngày kia, mới đây thôi, tìm được facebook của các bạn, cả nick cũ lần nick mới (tôi thậm chí còn không tin tôi làm được thế cơ). Hồi xưa lúc mới tập tành chơi facebook thì đứa nào đứa nấy siêng đăng ảnh lắm, và giờ tôi biết ơn vì tụi nó đã làm thế. Cái thằng hồi xưa mình nhớ nó đẹp trai nhất lớp sao nay nhìn lại ngố thế nhỉ; con nhỏ này tên gì quên rồi nhưng tên má nó thì nhớ như in, trò kinh điển của đám cấp 2. Dành cả tối xem đi xem lại những tấm ảnh kia cho thoả mãn cơn ghiền rồi ngồi đến khuya cứ nhấp nha nhấp nhổm, muốn kết bạn mà l...

Kết bạn ở cái xã hội điên cuồng vội vã này khó thật, và nó còn khó hơn khi con người ta dần thu mình vào vỏ ốc. Nhưng những chuyện đó không hề có trong từ điển của tôi: Barney - wait for it - Stinson, Barney Stinson! Nhìn tôi ngầu quá xá Phù phiếm, điên khùng, ồn ào, lố bịch, ai gặp tôi cũng phải choáng ngợp với lối sống huyền thoại  này. Kẻ nào nhăn mặt không thích thì tin tôi đi, hắn ta chỉ đang khó chịu vì bộ suit của hắn làm bằng loại vải rẻ tiền thôi. Thế nên những người anh em và cả các chị em à, vải loại A thì hãy bỏ tiền ra nhé. Dù sao thì, tiền bạc, danh tiếng, cả tửu và sắc, Barney tôi đây chẳng hề thiếu gì cả! Nhỉ? Thôi, lỡ uống nhiều quá rồi, tôi phải làm chuyện mà ai cũng phải làm: khi thiên nhiên gọi - chúng ta phải trả lời. Ô kìa, có gã nào cũng đang đứng giải quyết thế kia? "I like you, Ted....

1. Hôm nay mình chính thức thất nghiệp. Ai cũng bảo nên đợi qua Tết hãy nghỉ vì cái lương tháng 13 nhưng mà... không biết nữa, mình không giàu có gì đâu nhưng chả hiểu sao lại không "bấu víu" vào cái lương tháng 13 đó lắm. Đương nhiên có thì tốt rồi nhưng cố gắng gồng qua Tết chỉ để nhận thêm tháng lương thì mình không làm. Mình luôn biết là mình, may mắn, chưa phải gồng gánh gia đình nên mới thế chứ tầm mấy năm nữa thì chắc là cũng cần cái lương kia lắm chả đùa. 2. Thật ra ban đầu mình cũng tính đợi qua Tết thật. Mà thường cái gì tính đi tính lại là chả bao giờ thành, những quyết định toàn là bộc phát. Theo trải nghiệm cá nhân thì bộc phát xong hầu như 10 lần thì hết 7 lần mình hối hận, thế mà vẫn giữ cái tính đó tới giờ. Bây giờ thì hỏi hối hận không thì mình sẽ trả lời rằng không hối hận. Không hối hận nhưng hơi sợ hãi, sợ rằng thất nghiệp lâu ấy mà. Sợ nhưng không hối hận, không hối hận nhưng sợ. 3. Mình nghĩ mình là một người luôn sẵn sàng để rời đi. Chỗ làm việc chả có ...

Không ai biết chủ nhân của ngôi nhà này là ai. Khi chúng tôi đến, nó đã luôn ở đó, chào đón chúng tôi như một người cha, người mẹ luôn bao dung và tha thứ cho đám con hoang đàng. Một ngôi nhà với vô hạn phòng - những căn phòng tím biếc. Những căn phòng luôn có người dừng chân, và luôn có đủ phòng cho người mới đến. Khi hai kẻ xa lạ vô tình bước vào cùng một phòng, họ làm tình. Tình cạn, họ phải rời đi ngay. Hoặc có đôi khi con người ta vụn vỡ quá, muốn chắp vá lại bằng những câu chuyện không đầu không đuôi với kẻ có thể chỉ gặp mặt lần đầu tiên và duy nhất trong đời, họ được phép ở lại chuyện trò cùng nhau, chỉ một giờ thôi. "Vì sao lại là màu tím?" "Vì xanh là nỗi buồn và đỏ là khát khao." Tích tắc tích tắc. Nửa đêm rồi, không ai ở lại phòng cả, tất cả cùng đi về phía căn bếp để cùng nhau ăn uống, bữa ăn có thể là đầy đủ nhất và duy nhất của họ trong ngày. Hôm nay ai mang theo món ngon vậy nhỉ? Kể cũng hay thật, chẳng ai bảo ai, mỗi ngày sẽ có vài người đ...

"Đi không?" "Đi đâu?" "Quan trọng sao?" "Ừ, đi." Mây đen đáng sợ hơn cơn mưa. Cái cảm giác biết chắc rằng điều gì đó sẽ xảy ra luôn làm tôi sợ hãi. Dưới chân là cỏ, là xác côn trùng, là chiếc bóng nhại lại từng cử chỉ. Trên đầu là trời, là nắng gắt, là nỗi khát khao vô tận của loài người. Con người là động vật hướng sáng. Con người là động vật ám ảnh với ánh sáng. Họ bật đèn ngay cả khi mặt trời vẫn đang rực rỡ. Lập loè, lập loè, ánh xanh, ánh đỏ. Thuật câu hồn chắc cũng chỉ là thế này thôi.  "Lần trước tao hẹn, mày không trả lời." "Đừng hẹn, đến và rủ tao đi thôi. Những cái hẹn thường không thành." Hôm nay trời đầy những cánh diều. Trò cá lớn nuốt cá bé không chỉ có ở nơi biển cả. Những con diều khổng lồ giương oai trước cơn gió lớn, chúng hoá rồng, hoá thủy quái. Con diều bé tí kia mất hút rồi, chẳng ai biết nó cũng đang lơ ...

"Can you introduce yourself?" Câu hỏi mà tôi ám ảnh, sợ hãi, bối rối mỗi khi được hỏi. Một phần vì tiếng Anh tôi 3 xu (đùa, không vui), phần khác vì... giới thiệu gì đây? Khi ta mới gặp một người, ta muốn biết gì về họ? Và họ muốn biết gì về ta? Tên, tuổi, nghề nghiệp, quê quán,...? Ôi đâu phải đi làm chứng minh/căn cước đâu mà.   What does it mean to be human? (Mượn ảnh thôi chứ bài viết này nào được sâu sắc đến thế) Tên có lẽ là thứ hợp lý nhất trong những thứ được coi là quan trọng kia, nhưng cũng không quan trọng đến thế. Như một thước phim, những người xa lạ gặp nhau, cứ thế trò chuyện, không đầu không đuôi, không tên. Gọi tôi là "này" và tôi gọi người là "này", chẳng biết. Nếu có duyên gặp lại, nói chuyện một lần, hai lần, ba lần thì sẽ tự khắc biết thôi, tên là thứ không c...

Tôi thích những cuộc chuyện trò không đầu không đuôi, nó là môi trường hoàn hảo để những chủ đề mà thường ngày có vẻ là sến súa, là tỏ vẻ xuất hiện. Và chúng xuất hiện thật tự nhiên, thật cần thiết. Qua nay nói chuyện với một người lạ trên mạng, gọi là viết thư thì có vẻ đúng hơn. Thư điện tử, thư qua internet vẫn là thư mà, phải không. Và bỗng dưng tôi nhớ đến một câu: 2 giờ sáng luôn là thời điểm quá muộn hoặc quá sớm để làm bất cứ điều gì. (Tôi vẫn trung thành với ý nghĩ vì con người sợ bóng đêm nên mới ám ảnh với ánh sáng như hiện tại). 2 giờ sáng rồi, đừng làm gì cả, ngủ thôi. Chẳng có gì tốt đẹp xuất hiện vào lúc đấy đâu, chỉ có chỗ cho những giấc mơ. Có một lần tôi tỉnh giấc vào khoảng 3 giờ (như nhau cả thôi) và phải nói rằng đầu óc con người lúc đấy nói tỉnh chẳng tỉnh, nói mơ chẳng mơ. Chưa đọc "Into the wild", chỉ biết đến tên sách và nội dung sơ lược nhưng muốn bỏ nhà đi lúc 3 giờ sáng. Chưa làm nên trò trống gì đã vội muốn ch...

Đôi khi tôi tự hỏi những người đã rời khỏi ghế nhà trường và đang chìm trong một công việc nào đó (giới làm công ăn lương ấy) kết bạn mới như thế nào giữa cái nhịp sống đầy bận rộn này. Thật đấy, bởi vì tôi thấy rằng, 8 tiếng mà ta vùi đầu vào làm việc là 8 tiếng đẹp nhất trong ngày. Trời xanh, mây trắng, nắng hồng (ừ, tôi hơi nói quá nhưng mà... vậy đó), và con người thì nhốt mình trong những toà nhà, dành hết nhựa sống vì những tờ giấy (hoặc polymer). Về nhà khi mặt trời đã mệt, và người cũng mỏi. Thời gian đâu mà kết bạn nhỉ? Và, thời gian đâu mà duy trì những mối quan hệ hiện có? Giữa cái thời mà hẹn nhau ra quán nước phải cân đo đong đếm giời gian thì những cuộc nói chuyện thật sự, small talk big talk deep talk cringe talk dần trở thành những lần cập nhật. Dành 10 phút tóm tắt công ăn việc làm của mình trong một (vài) năm gần đây cho bạn và nghe bạn tóm tắt của bạn cho mình. Đấy nếu may mắn gặp được họ. Còn k...

Ngày của con nít ngắn lắm, chơi một chút là hết rồi; nhưng một năm của bọn nó thì lại dài, biết bao điều thú vị xảy xa. Còn người lớn thì ngược lại, một ngày dài đằng đẵng, 8 tiếng đi làm mà như 8 thế kỷ; nhưng một năm thì lại ngắn, quanh đi quẩn lại đã hết, chả biết mình đã làm gì. (*) (*) Đoạn trên tôi đọc được của ai đấy chứ không phải của tôi đâu, tôi viết lại ý và có thêm bớt chút đỉnh chứ không trích dẫn nguyên gốc (vì cũng không nhớ được bản gốc là gì). Sau này mới biết bạn ấy trích lại từ một bộ fanfic, không biết tác giả là ai nhưng viết chuẩn thật sự. Ầy, có lẽ hơi lạc đề nhưng ai bảo fanfic toàn là thứ ba xu, nhiều câu khiến tôi ám ảnh (ừ, ám ảnh) từ fanfic mà ra. Có thể lúc nào đó tôi sẽ viết về chúng. Bây giờ là tháng 8, trời đã sang thu, chắc vậy. Tôi không biết nước mình tính bốn mùa làm sao, tôi hay gọi tháng 2-3-4 là xuân, 5-6-7 là hạ, 8-9-10 ...

Trong các mối quan hệ giữa người với người, sự xã giao giữa những đồng nghiệp có lẽ là thứ mà tôi thấy khó hiểu (vừa dễ hiểu), chán ghét, sợ hãi, sượng sùng và kỳ quặc thuộc hàng top. Nói ra thì có vẻ lạnh lùng (máu lạnh) nhưng nếu tôi bệnh, tôi không muốn đồng nghiệp (đúng theo định nghĩa đồng nghiệp và chỉ tới đó mà thôi) tới thăm chút nào cả. Và ngược lại, nếu họ ốm, tôi cũng không muốn đi. Thật ra là không quan tâm. Viết ra thì thấy bản thân quá vô cảm (?) nhưng xin lỗi, thật sự là vậy đấy. Và tôi sợ phải giải thích điều này với người khác vì họ sẽ phê phán và cho ra những bài học đạo đức mà tôi không hỏi xin.  Tranh "Strangers in a Dark Room", Georgiana Luiza Nicolae Đến thăm bệnh, rồi hỏi han điều gì? Rằng đã khoẻ hơn chưa? Ừ, rồi sao nữa. Rằng bệnh gì, bác sĩ nói sao? Và...? Theo lệ thường thì sau khi trải qua một số câu hỏi "thủ tục" thì chúng ta sẽ có màn dặn dò giữ gìn sức khoẻ. Dễ hiểu thôi, lại là cách cư xử chuẩn mực. Tôi hiểu, chỉ là tôi không làm đượ...

Anh thì anh TRAI (anh TÀI), chị thì chị ĐẸP; Anh thì anh TRAI, em thì em XINH. Tại sao vậy? Có lẽ là tôi hơi làm quá (không hề) nhưng những định kiến giới, những quy chuẩn vô lý về giới sẽ không bao giờ biến mất nếu những thứ được cho là vô hại (lần nữa, không hề) vẫn xuất hiện nhan nhản. "Ơ nhưng khen đẹp, khen xinh thì có làm sao đâu?" Vấn đề không phải là khen đẹp, khen xinh. Vấn đề là tại sao PHẢI xuất hiện những chữ đấy. Chị GÁI thì có vấn đề gì? Em GÁI thì công an bắt à?  Ôi loài người, nhìn ra bức tranh lớn đi. Beauty sick - Đại dịch làm đẹp chắc tự dưng mà có.  Ha!  - Phái mạnh phái đẹp - Trai tài gái sắc - Anh tài chị đẹp - Anh trai em xinh Thế mà họ lại ra rả những thứ như là "tốt gỗ hơn tốt nước sơn" cơ đấy. Mà họ toàn nhắm vào đàn bà thôi, và một bộ phận nạn nhân của chiến dịch tẩy ...

Nhớ lần đầu tiên nghe Nhớ mưa , trong đầu chỉ nghĩ: Bài gì mà nghe Hà Nội thế; giờ nghe nhiều rồi vẫn giữ nguyên suy nghĩ. À mà tôi chưa đi Hà Nội bao giờ. Thường nghe nhạc thì mỗi bài đều có một câu mà tôi thích nhất, và với Nhớ mưa thì là: "Ào ạt rơi những cơn mưa hè Tháng sáu mưa nhiều" Ừ, tôi viết bài này vì giờ là tháng 6 và mưa nhiều vãi ò  (〜￣ ▽ ￣) 〜 Có gì đó về mưa mà khiến cho những bài hát viết về nó đều mang hơi hướng khá là lãng mạn (hoặc là tại tôi toàn kiếm nghe mấy bài lãng mạn). Nhớ mưa  vẽ ra một bức tranh Hà Nội khoảng năm 2000 có lẻ, những con phố ngả vàng, những quán cà phê nhỏ và cái buồn man mác, buồn nhẹ nhàng, buồn vu vơ, buồn lãng đãng. Tôi hay gọi vui là cái buồn nghệ sĩ .  "Tiếng mưa đã ngừng rơi Mà trái tim còn buồn" Thành công của bài hát chắc là miêu tả được tâm lý khó hiểu của loài người trước một hiện tượng quá đỗi bình thường của tự...

Xoá Instagram rồi, lưu lại được 2 bức ảnh này nên muốn viết chút gì đó cho một ngày đã cũ: ngày tốt nghiệp. Nón của người ngồi trước Nói viết thật ra cũng không biết viết gì vì bản thân không có cảm giác gì với ngày tốt nghiệp cả, cụ thể là trong lúc làm lễ. Cuối ngày hôm đó thì có, nhưng hầu như là những cảm xúc không mấy vui: sợ hãi, mông lung, giai đoạn ấy bản thân đang ở một vùng trũng mà nên cũng không vui vẻ được. Đáng buồn nhất là, tôi đã luôn chuẩn bị cho sự chia tay ngay sau khi buổi lễ kết thúc. Chia tay điều gì thì không rõ. Bức ảnh duy nhất chụp trường Có một lần tôi tự nhận xét bản thân sống hơi... hời hợt, chắc thế thật. Những ngày lễ, buỗi lễ, nghi lễ không có ý nghĩa gì với tôi cả. Đây có lẽ là điều đáng tiếc, vì tôi chưa từng cảm nhận được cái xúc động, tự hào,... mà người đời thường hay mô tả về những cái "lễ" kia.

Cuối cùng tôi đã quyết định xoá trang Facebook (Page, không phải tài khoản. Mà nếu không phải vì bạn bè tôi còn ở đấy thì tôi cũng đã đi luôn rồi). Đây là một quyết định... không dễ dàng.  Dù có chửi Facebook (bây giờ) như thế nào thì tôi cũng không thể phủ nhận nó từng làm tốt thứ nó hô hào: kết nối con người. Blog thì cá nhân hơn, riêng tư hơn, tự do hơn, chính vì thế tôi mới ở đây. Còn Facebook thì mở, bình luận cũng đông (vui) hơn. Nhưng nó đã không còn vui nữa. 1. Dường như bây giờ, mọi thứ đều quy về doanh số, khách hàng, mua bán Tôi lập trang Facebook nhưng thực chất nó vẫn là blog cá nhân thôi. Đương nhiên tôi biết Facebook cũng cần sống, cũng cần kiếm tiền, nhưng mọi thứ đã khác. Rất lâu về trước, Facebook gợi ý bạn chạy quảng cáo bài viết với tiền đề thu hút thêm nhiều người xem/tiếp cận, còn bây giờ thì là thu hút thêm nhiều khách hàng. ...